|
21 Nisan günü yine herkes,Alan
Greenspan'ın konuşmasına çakıldı.Bariton bir ses,gülmeyen,kara maça
bir surat.Bütün dünya onun ağzına bakıyor,ona paranın ve piyasaların
imparatoru,dünya kapitalizminin çarı diyorlar.Alan Greenspan,17
yıldır,ABD Merkez Bankası Başkanı.Paul Volker'den başkanlık görevini
devir aldığında,Reagan,ABD başkanıydı.Baba Bush'la ve iki dönem
de Clinton'la çalıştı,oğul Bush'un döneminde de MB başkanı.Önce
müzisyen olmak istiyor,2 yıl, ünlü bir müzik okulunda eğitim alıyor.Jerome
orkestrasında klarnet ve saksofon çalıyor.Sonra tam bir dönüş yapıyor,soluğu
New york Üniversitesinde alıyor.1948'de işletme iktisadı bölümünden
mezun oluyor,Columbia'da doktoraya başlıyor,doktorasını 1977 yılına
kadar tamamlayamıyor.İş hayatına atılıyor,borsacı oluyor ve çok
ciddi servet ediniyor.Yaşam görüşünü şekillendiren,romancı Ayn Rand'ın,izleyicileri
arasına katılıyor.
ÇOK BAŞARILI
Feyz aldığı Ayn Rand,bırakınız
yapsınlarcı bir yazar,ona göre, "kapitalizm yetenekleri geliştirmeye
en uygun ortam,bencillik bir erdem, özgecilik ise kötü bir alışkanlık.Her
türlü başarı,kişisel yetenek ve çabaya dayanır" Greenspan' ın dünya
görüşünün temelleri bu fikirlerle atılıyor,yaşamı boyunca bu çizgi
hiç bozulmadan devam ediyor.1982'de"hakkın rahmetine kavuşan" Rand'ı
şöyle anıyor:"kapitalizmin ahlaki bir düzen olduğunu ondan öğrendim"AG,zamanla
siyasetle de ilgileniyor,Nixon'un başkanlık seçimlerinde görev alıyor.Ford'un
ekonomik danışmanlar konseyinin başkanı oluyor.Hükümetlerin ekonomik
politikalar üzerindeki etkinliğini azaltmak, temel yaklaşımı oluyor.1977'de,görevi
bittiğinde çok ünlüydü ve ekonomiyi iyileştiren adam olarak anılmaktaydı.Şirketine
tekrar geri döndü,Time iktisatçılar kuruluna katıldı ve bu gülmez
adam,Apple bilgisayarları reklamlarında rol adlı!Reagan döneminde,çalışanların
vergisinin artırılmasını,sosyal yardımların azaltılmasını ve emeklilik
yaşının yükseltilmesini önerdi,önerilerini gerçekleştirdi.1987'de,61
yaşında,MB Başkanı oldu,deneyimi olmadığı için önce hafife alındı.En
güçlü sınavını,kara pazartesi sonrasında verdi.(19 Ekim 1987)Bütün
dünya ve ABD panik içindeydi,piyasalar likiditeye sıkışmıştı,borsalar
açılmadan önce konuştu:"merkez bankası bankacılık sistemine para
verecektir"dedi. Mali sistem batmak üzereydi,sistemi kurtarmak için
sıkı para politikasından vazgeçmek en doğrusu idi.Tavrını daha sonra
şöyle açıkladı:"sorun, parayı verip vermemekte değildi,nasıl vereceğimizle
ilgiliydi"AG,küresel finansal sistemin peygamberi,ağzından çıkan
her söz ayet gibi kabul görüyor,piyasalar bu katı-duygusuz adama
tapıyorlar.
ÖRSELENEN KARİZMA
Peki dünyamız,sadece
piyasalardan mı ibaret!Karşıtları onu,Bush'un saldırgan politikalarının
alt yapısını hazırlayan,bütçeyi ve sosyal güvenlik sistemini alt
üst eden,Irak savaşının finansmanı için ihdas edilen vergilerin
sorumlusu buluyor.Enflasyon paranoyağı olarak değerlendiriyorlar,bu
nedenle üretimi,büyümeyi,istihdamı engellediğini ileri sürüyorlar,ahlaki
değerlerden yoksun buluyorlar.Şirketin iflasından bir ay önceydi,AG,Enron
ödülüne layık görüldü!Bu ödül hayatının en büyük gafıydı.Enron ,tarihin
en büyük dolandırıcı şirketi ilan edildi!Karizması örselenmişti.AG'nin
başkanlık döneminde,onlarca ülke,kriz yaşadı ve yoksullaştı,ötekilerin
kaderini tayin etme gücü onun elinde.AG nasıl sinyal verdi?ABD'de
faizler yükselecek mi?Sonra neler olacak?Kriz ihtimali mi var?Geçen
hafta dünya bunları konuştu. Bütün ülkeler,AG'nin ipine sarılın!Bencillik
erdem,kapitalizm ahlakidir!
|